Kinh tế – xã hội Việt Nam tháng 10/2022 tiếp tục phát triển với nhiều điểm sáng

0
35

Chiều ngày 29/10, Văn phòng Chính phủ tổ chức họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 10, thông tin về tình hình kinh tế – xã hội tháng 10 và 10 tháng đầu năm, cùng những vấn đề mà dư luận xã hội và báo chí quan tâm.

Buổi họp báo Chính phủ do Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Trần Văn Sơn, người phát ngôn của Chính phủ, chủ trì. Cùng dự có đại diện lãnh đạo các bộ, ngành liên quan.

Mở đầu họp báo, thông tin về phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 10/2022 diễn ra cùng ngày dưới sự chủ trì của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Trần Văn Sơn cho biết, phiên họp diễn ra trong bối cảnh đất nước đã đi qua hơn 3/4 chặng đường của năm 2022 với sự phục hồi và phát triển mạnh mẽ trên hầu hết các ngành, lĩnh vực, các ngành, nhiều chỉ tiêu đạt và vượt kế hoạch đề ra. Các cấp, các ngành, các địa phương đã bám sát tình hình biến động của thế giới và trong nước để có những giải pháp ứng phó linh hoạt, sáng tạo, hiệu quả, phù hợp thực tiễn. Đồng thời, tháng 10 cũng là thời điểm sau 1 năm Chính phủ đã ban hành và triển khai Nghị quyết 128 về “thích ứng an toàn, linh hoạt, kiểm soát hiệu quả dịch COVID-19”, vừa phòng chống dịch vừa phát triển kinh tế – xã hội (KTXH).

Tại phiên họp này, các thành viên Chính phủ đã xem xét, thảo luận về: Tình hình kinh tế – xã hội tháng 10 và 10 tháng năm 2022, nhiệm vụ giải pháp những tháng cuối năm; tình hình thực hiện Chương trình phục hồi và phát triển KTXH, 3 chương trình mục tiêu quốc gia; thực hiện giải ngân vốn đầu tư công kế hoạch năm 2022 và một số nội dung quan trọng khác.

Tiếp tục đà phục hồi và phát triển nhanh, mạnh

Về kinh tế – xã hội, các thành viên Chính phủ thống nhất nhận định, trong điều kiện dịch bệnh được kiểm soát tốt, kinh tế – xã hội nước ta tháng 10 và 10 tháng tiếp tục đà phục hồi, phát triển nhanh và mạnh với nhiều điểm sáng, nổi bật là kinh tế vĩ mô duy trì ổn định; lạm phát được kiểm soát, chỉ số giá tiêu dùng bình quân 10 tháng tăng 2,89%. Các cân đối lớn được bảo đảm: thu ngân sách 10 tháng ước đạt 103,7% dự toán, tăng 16,2%; kim ngạch XNK đạt hơn 616 tỷ USD, tăng 14,1%, xuất siêu 9,4 tỷ USD, riêng tháng 10 xuất siêu 2,27 tỷ USD; an ninh lương thực được bảo đảm, xuất khẩu lương thực đạt 45 tỷ USD, trong đó có trên 6 triệu tấn gạo; an ninh năng lượng được bảo đảm, cơ bản cung cấp đủ điện cho sản xuất và sinh hoạt; cung ứng lao động cơ bản đáp ứng nhu cầu, số lao động đang làm việc trong các doanh nghiệp và công nghiệp tăng 0,8% so với tháng trước và tăng 10,2% so với cùng kỳ.

Sản xuất công nghiệp tiếp đà phục hồi. Chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp (IIP) tháng 10 tăng 6,3% so cùng kỳ và 10 tháng tăng 9%. 61/63 tỉnh, thành có chỉ số công nghiệp 10 tháng tăng. Sản xuất nông, lâm nghiệp, thủy sản ổn định và có tăng trưởng, bảo đảm tiến độ sản xuất, tái đàn, tái vụ, phục vụ nhu cầu dịp cuối năm và trong dịp Tết Nguyên đán sắp tới.

Thương mại, dịch vụ sôi động, phục hồi nhanh ở tất cả các ngành. Tổng mức bán lẻ hàng hóa, doanh thu dịch vụ giữ xu hướng tháng sau cao hơn tháng trước, tổng 10 tháng đạt gần 4,65 triệu tỷ đồng, tăng 20,2% so với cùng kỳ năm trước, tăng 13,9% so với cùng kỳ năm 2019. Khách quốc tế đến Việt Nam 10 tháng đạt gần 2,4 triệu lượt, tăng 18,8 lần so cùng kỳ. Tình hình đăng ký doanh nghiệp khởi sắc, số doanh nghiệp thành lập mới và trở lại hoạt động trong 10 tháng là 178.500 doanh nghiệp, tăng 38,3% so cùng kỳ, gấp gần 1,5 lần số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường.

Các lĩnh vực văn hóa – xã hội được tập trung chỉ đạo và đạt nhiều kết quả, trong đó đã thực hiện tốt công tác phòng, chống hiệu quả dịch COVID-19 và các dịch bệnh khác, không để dịch chồng dịch. Từ tháng 7/2021 đến nay đã hỗ trợ hơn 87,5 nghìn tỷ đồng cho hơn 55,26 triệu lượt người lao động và gần 851.000 người sử dụng lao động. Các hoạt động văn hóa, thể thao diễn ra sôi động, nhiều sự kiện được tổ chức thành công, góp phần phát triển du lịch.

Công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực được tăng cường. Cải cách thủ tục hành chính tiếp tục được đẩy mạnh; các Nghị định về tổ chức bộ máy và chức năng, nhiệm vụ các bộ, ngành tiếp tục được tập trung hoàn thiện, ban hành với tinh thần giảm đầu mối, giảm khâu trung gian. An ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội được giữ vững; công tác đối ngoại được đẩy mạnh. Nhiều dự án, vấn đề tồn đọng hoặc các vấn đề nóng, đột xuất phát sinh được tập trung chỉ đạo, xử lý quyết liệt, giải quyết phù hợp, hiệu quả.

Nhiều tổ chức quốc tế tiếp tục đánh giá tích cực về tình hình kinh tế – xã hội của Việt Nam và dự báo lạc quan về tốc độ tăng trưởng năm 2022 và 2023, trong đó, dự báo về tăng trưởng GDP năm 2022 hầu hết ở mức từ 7,5-8,2%. Nikkei Asia đánh giá Việt Nam dẫn đầu khu vực Đông Nam Á về đà phục hồi sau đại dịch COVID-19 (đứng thứ 8 thế giới).

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính khẳng định, những kết quả đạt được nêu trên là do sự lãnh đạo sáng suốt của Ban chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, đứng đầu là đồng chí Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, cùng các quyết sách quan trọng của Nhà nước, trong đó có các Nghị quyết của Quốc hội, sự ủng hộ, đồng hành của Quốc hội; sự chỉ đạo, điều hành quyết liệt, linh hoạt, có trọng tâm, trọng điểm của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ; sự vào cuộc tích cực, hiệu quả các tổ chức chính trị xã hội, đoàn thể nhân dân; sự nỗ lực của cả hệ thống chính trị cùng cộng đồng doanh nghiệp và sự hỗ trợ của bạn bè quốc tế, đặc biệt là sự đồng lòng, ủng hộ của Nhân dân cả nước.

Khó khăn, thách thức

Bên cạnh những kết quả đạt được, các thành viên Chính phủ cho rằng, đất nước ta vẫn còn không ít khó khăn, thách thức phải đối mặt. Trong đó nổi lên là tốc độ tăng trưởng kinh tế thế giới có xu hướng suy giảm, ổn định kinh tế vĩ mô và đảm bảo các cân đối lớn còn tiềm ẩn nhiều rủi ro như sức ép lạm phát, tỷ giá, hoạt động của thị trường chứng khoán, trái phiếu doanh nghiệp, bất động sản, thiếu hụt người lao động, khoa học công nghệ… chưa thật sự hiệu quả. Việc triển khai một số chương trình phục hồi và phát triển kinh tế – xã hội, các chương trình mục tiêu quốc gia, giải ngân đầu tư công còn chậm; hoạt động sản xuất kinh doanh còn gặp nhiều khó khăn…

Chỉ đạo các nhiệm vụ trong thời gian tới, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã nêu rõ quan điểm chỉ đạo, điều hành, đó là “càng có nhiều khó khăn, thách thức, càng phải đoàn kết, thống nhất, chia sẻ để cùng nhau vượt qua; đoàn kết trong và ngoài nội bộ, trên dưới; cùng với đó, bảo đảm sự phối hợp hiệu quả giữa các bộ, ngành, địa phương, giữa Chính phủ với các cơ quan trong hệ thống chính trị; đồng thời bám sát tình hình xuất phát từ thực tiễn, tôn trọng thực tiễn, lấy thực tiễn làm thước đo; tôn trọng quy luật thị trường, cung cầu và cạnh tranh; phản ứng chính sách kịp thời và hiệu quả.”

Trên tinh thần này, Thủ tướng cũng yêu cầu: (1) Tiếp tục triển khai đồng bộ hiệu quả các giải pháp phòng, chống dịch COVID-19 và các dịch bệnh khác; (2) Tiếp tục ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát, đảm bảo các cân đối lớn của nền kinh tế; (3) Điều hành chính sách tiền tệ thận trọng, chắc chắn nhưng phải linh hoạt, hiệu quả; kết hợp chặt chẽ, hiệu quả giữa chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa, góp phần bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô và thúc đẩy tăng trưởng; (4) Tháo gỡ khó khăn về cơ chế, chính sách để người dân, doanh nghiệp tiếp cận dễ dàng hơn nguồn tín dụng, hướng mạnh tín dụng vào sản xuất, kinh doanh; (5) Bảo đảm an ninh, an toàn về tiền tệ, tín dụng, tài chính, nợ công, lương thực, năng lượng; thúc đẩy mạnh mẽ động lực tăng trưởng cả cung và cầu về tiêu dùng, đầu tư, xuất khẩu; (6) Tăng cường quản lý kiểm soát giá, xây dựng kịch bản điều hành, giá hàng hóa và dịch vụ kinh doanh thiết yếu cho đời sống, nhất là các mặt hàng xăng dầu, lương thực và thực phẩm; thúc đẩy sản xuất công nghiệp, nông nghiệp, nhất là các mặt hàng xuất khẩu, các mặt hàng đáp ứng nhu cầu cuối năm; (6) Tập trung tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy sản xuất kinh doanh, bảo đảm nguồn hàng cho sản xuất và đáp ứng nhu cầu trong nước; (7) Theo sát diễn biến nhu cầu giá cả để có biện pháp điều hành phù hợp, chủ động các nguồn bình ổn giá cả thị trường, nhất là các hàng hóa, dịch vụ thiết yếu.

Ngoài ra, cần đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính; cắt giảm, đơn giản hóa quy định liên quan đến hoạt động kinh doanh. Nâng cao chất lượng xây dựng thể chế, hoàn thiện các dự án luật, bảo đảm tiến độ, phù hợp tình hình thực tiễn. Rà soát các quy định, cơ chế, chính sách; sửa đổi, bổ sung kịp thời những quy định chồng chéo, thiếu hoặc không còn phù hợp với tình hình thực tiễn, bảo đảm hài hòa lợi ích của Nhà nước, người dân, doanh nghiệp.

Tiếp tục nghiên cứu, đề xuất các chính sách hỗ trợ phù hợp với tình hình thực tiễn về bảo đảm an sinh xã hội, nâng cao đời sống của người dân. Tăng cường thông tin, tuyên truyền nâng cao nhận thức phòng, chống dịch COVID-19 trong môi trường học đường, thúc đẩy tiêm chủng vaccine cho học sinh, sinh viên. Khẩn trương khắc phục bằng được tình trạng thiếu thuốc, sinh phẩm, vật tư y tế. Có giải pháp hiệu quả nâng cao năng suất lao động.

Thực hiện tốt các nhiệm vụ quân sự, quốc phòng, an ninh; bảo đảm an ninh, trật tự an toàn xã hội. Triển khai đồng bộ, hiệu quả hoạt động đối ngoại, chủ động, tích cực hội nhập quốc tế. Kiên quyết, kiên trì thực hiện các biện pháp đấu tranh, ngăn chặn, đẩy lùi tham nhũng; đẩy nhanh tiến độ xử lý, giải quyết các vụ án, vụ việc tham nhũng, tiêu cực nghiêm trọng, phức tạp, dư luận xã hội quan tâm. Làm tốt công tác thông tin, truyền thông, tập trung vào triển khai chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, thành tựu về phát triển KTXH. Nâng cao hiệu quả quản lý báo chí; chủ động, tích cực đấu tranh, phản bác thông tin sai sự thật, xấu, độc, các quan điểm sai trái, thù địch; xử lý nghiêm các vi phạm.

Chuẩn bị nguồn lực tài chính cho việc tăng lương cơ sở

Tại buổi họp báo, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi đã giải đáp về vấn đề chuẩn bị nguồn lực tài chính cho việc tăng lương cơ sở. Thứ trưởng cho biết, ngay từ khi triển khai Nghị quyết 27/NQ-TW năm 2018 về cải cách chính sách tiền lương, Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Tài chính và các bộ, ngành, địa phương phải bố trí nguồn lực tài chính để sẵn sàng khi cấp có thẩm quyền quyết định chính sách cải cách tiền lương. Giải pháp nguồn lực tài chính là tăng thu ngân sách và tiết kiệm chi.

Từ khi triển khai nhiệm vụ này, tính đến hết năm 2021, theo số liệu từ các địa phương Bộ Tài chính đã tổng hợp, nguồn từ ngân sách địa phương đạt khoảng trên 290.000 tỷ đồng và ngân sách Trung ương là 43.000 tỷ đồng.

Căn cứ vào tình hình thực tế hiện nay, theo phương án điều chỉnh tăng lương cơ sở đã được Chính phủ trình Quốc hội, tăng lương cơ sở cho cán bộ, công chức, viên chức, tăng chi lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội… do Ngân sách Nhà nước chi trả và hỗ trợ thêm đối với đối tượng nghỉ hưu trước năm 1995 có mức hưởng thấp, trợ cấp ưu đãi người có công và một số chế độ an sinh xã hội, điều chỉnh phụ cấp ưu đãi nghề đối với cán bộ y tế dự phòng và y tế cơ sở sẽ cần khoảng 60.000 tỷ đồng.

Việc tăng lãi suất của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) là phù hợp với điều kiện kinh tế vĩ mô trong nước cũng như bối cảnh quốc tế

Trả lời câu hỏi của phóng viên liên quan đến giải pháp để hỗ trợ doanh nghiệp về vay vốn để sản xuất kinh doanh trong bối cảnh mặt bằng lãi suất huy động của các ngân hàng đồng loạt tăng sau quyết định điều chỉnh một số loại lãi suất điều hành của NHNN, Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà cho rằng, về điều hành chính sách tiền tệ của NHNN, việc quan trọng nhất là kiểm soát lạm phát, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô; bảo đảm thanh khoản của các tổ chức tín dụng cũng như của cả nền kinh tế. Thứ ba là lĩnh vực tiền tệ có 3 chỉ số quan trọng, đó là lãi suất, tỉ giá, tăng trưởng tín dụng và cuối cùng là bảo đảm an toàn cho các tổ chức tín dụng; sau đó mới là kênh huy động vốn cho nền kinh tế.

Phó Thống đốc cho biết, tăng trưởng tín dụng năm nay có một đặc thù là ngay từ đầu năm, NHNN nước đặt mục tiêu tăng trưởng tín dụng là 14%, cao hơn mức của 2 năm trước. Thực tế, tín dụng đã tăng ngay từ những tháng đầu năm. Đến nay, tín dụng tiếp tục ở mức cao so với cùng kỳ của các năm trước. Cụ thể, tín dụng đến ngày 25/10 tăng 11,5% so với cuối năm ngoái, và tăng trên 17% so với cùng kỳ cuối tháng 10 năm ngoái, đây là mức cao so với cùng kỳ nhiều năm trước đây.

Như vậy, rõ ràng là tăng trưởng kinh tế trong 9 tháng có sự đóng góp tích cực của việc tăng trưởng tín dụng nhanh ngay từ đầu năm. Tuy nhiên, mặt bằng vốn năm nay khác với mọi năm, đó là huy động vốn tăng trưởng chậm. Hiện nay, tốc độ huy động vốn tăng khoảng 4,6% so với đầu năm, chỉ bằng 1/3 so với tốc độ tăng trưởng của tín dụng. Điều này đặt ra thách thức đối với hệ số sử dụng vốn của hệ thống ngân hàng rất cao, cũng gây quan ngại về thanh khoản của hệ thống ngân hàng vì có huy động tiền được mới cho vay được nền kinh tế.

Trong bối cảnh đó, với áp lực bảo đảm nguồn vốn để có thể bảo đảm thanh khoản cho các tổ chức tín dụng cũng như có nguồn vốn để cung cấp tín dụng cho nền kinh tế, NHNN đã điều chỉnh các mức lãi suất điều hành từ tháng 9, và gần đây nhất là ngày 24/10 đã điều chỉnh lần 2: tăng lãi suất điều hành và tăng lãi suất trần huy động của các kỳ hạn ngắn dưới 6 tháng. Điều này bảo đảm cho các tổ chức tín dụng có khả năng huy động thêm được nguồn vốn để bảo đảm an toàn thanh khoản, và thứ hai là có điều kiện để cung ứng vốn tín dụng cho nền kinh tế.

Điều này cũng phù hợp với thế giới khi lạm phát toàn cầu tăng cao và kéo dài, chưa ở mức có thể dừng lại. Các ngân hàng Trung ương trên thế giới đã tăng lãi suất, điển hình là Ngân hàng Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tăng nhanh và rất mạnh lãi suất đã làm cho đồng tiền nội tệ của các nước mất giá theo. Các nước lại tiếp tục tăng lãi suất lần 2 nhằm chống lạm phát trong nước và chống đỡ sự giảm giá của đồng nội tệ so với USD.

Do đó, Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà nhấn mạnh, việc tăng lãi suất của NHNN là phù hợp với điều kiện kinh tế vĩ mô trong nước cũng như bối cảnh quốc tế khi nền kinh tế của chúng ta có độ mở lớn, hội nhập sau rộng kinh tế quốc tế.

Về mặt bằng lãi suất lên cao, có một số ý kiến quan ngại về khả năng tiếp cận tín dụng của các doanh nghiệp. Phó Thống đốc đã đưa ra những giải thích như sau:

Thứ nhất, tăng lãi suất là phù hợp với xu hướng chung, bảo đảm an toàn thanh khoản, bảo đảm khả năng huy động vốn để cho vay nền kinh tế. NHNN trong quá trình điều hành luôn luôn chỉ đạo các tổ chức tín dụng tập trung vốn cho các đối tượng ưu tiên, các tổ chức kinh doanh. Thực tế các lĩnh vực này từ đầu năm đến giờ tăng trưởng tốt, góp phần tích cực cho tăng trưởng kinh tế.

NHNN có trần lãi suất cho vay ưu tiên, bảo đảm cho 5 lĩnh vực ưu tiên của Chính phủ. Các doanh nghiệp đủ điều kiện có thể tiếp cận với nguồn vốn với lãi suất thấp hơn lãi suất thị trường. Cuối tháng 8 và đầu tháng 9 vừa qua, NHNN cũng điều chỉnh các hạn mức tín dụng các tổ chức tín dụng, trong đó, NHNN tiếp tục yêu cầu các ngân hàng, các tổ chức tín dụng tập trung vốn vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh ưu tiên như là xăng dầu hay các mặt hàng thiết yếu của nền kinh tế.

Liên quan đến thông tin về tín dụng đôi với lĩnh vực xăng dầu, Phó Thống đốc cho biết NHNN đã liên hệ với Bộ Công Thương và Bộ Công Thương cung cấp danh sách 16 đầu mối xăng dầu, NHNN đã rà soát với các tổ chức tín dụng. Qua các thông tin báo cáo lên thấy rằng, hạn mức của 15 ngân hàng thương mại cấp cho 16 đầu mối xăng dầu hiện tại là chưa hết và còn tương đối thấp.

Cùng theo Phó Thống đốc Phạm Thanh Hà, các bộ đã bàn và Phó Thủ tướng đã chỉ đạo các bộ liên quan tiến hành phân tích các vấn đề liên quan đến chính sách và các vấn đề khác để tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp xăng dầu.

Không thể giải ngân vốn từ Kho bạc mà không có khối lượng đi kèm

Cũng tại buổi họp, Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Trần Quốc Phương đã nêu ra các vấn đề cũng như giải pháp cho giải ngân vốn đầu tư công.

Thứ trưởng cho biết, trong báo cáo của Bộ Kế hoạch và Đầu tư cũng có nêu các cơ quan giải ngân cao, cũng có cơ quan giải ngân thấp. Nguyên nhân có cả khách quan và chủ quan.

Từ nay đến cuối năm, cụ thể là 2 tháng năm 2022, cộng thêm 1 tháng giải ngân chuẩn bị quyết toán thì còn khoảng 3 tháng để thúc đẩy giải ngân. Do vậy, thời gian để triển khai các giải pháp mới không còn nhiều. Bộ Kế hoạch và Đầu tư cũng báo cáo với Chính phủ kiến nghị một số nhóm giải pháp để tích cực hơn, thực hiện quyết liệt hơn trong những tháng cuối năm với hy vọng có thể đạt được con số giải ngân cao vào thời điểm 31/1/2023..

Cần hạn chế việc tung tin sai sự thật, thất thiệt làm ảnh hưởng tới hoạt động của các doanh nghiệp

Phát biểu tại buổi họp về việc xử lý đối với những trường hợp tung tin thất thiệt, Trung tướng Tô Ân Xô, Chánh Văn phòng Bộ Công an cho biết, trong 10 tháng đầu năm, Bộ Công an đã khởi tố và điều tra 572 vụ án phạm tội trên không gian mạng, tăng 144% so với cùng kỳ. Về các vụ việc tung tin sai sự thật trên các trang mạng, đã khởi tố 63 vụ với 68 bị can, xử phạt hành chính 455 đối tượng; gọi hỏi răn đe khoảng 1.500 đối tượng.

Thời gian tới, lực lượng chức năng sẽ tiếp tục xử lý các vụ việc đăng tin sai sự thật, tung tin thất thiệt làm ảnh hưởng đến sự phát triển của nền kinh tế.

ĐỂ LẠI BÌNH LUẬN CỦA BẠN

Vui lòng nhập bình luận của bạn!
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây